Radar · NL Radar± 10 min leestijd

OpenAI mag eindelijk zijn krachtigste model uitrollen — na maanden politiek touwtrekken

AI Radar Nederland 8 juli (Avond): OpenAI mag eindelijk zijn krachtigste model uitrollen — na maanden politiek touwtrekken. Plus 4 andere koppen.

  • 222 bronnen gescand
  • 3 high-impact signalen

De vijf koppen van vandaag

  1. OpenAI mag eindelijk zijn krachtigste model uitrollen — na maanden politiek touwtrekken
  2. Claude Code stuurde stilletjes data naar huis, ontdekt China in controle van de sourcecode
  3. Mews, Nederlands horecasucces, schrapt 200 banen door AI — eerste grote slag in eigen land
  4. Phishing met AI blijkt hoofdoorzaak van datalekken, meldt de privacytoezichthouder
  5. San Francisco vraagt geen contant meer bij huizenkoop, maar aandelen OpenAI en Anthropic

Het nieuws van vandaag

OpenAI krijgt groen licht voor GPT-5.6 Sol — na een half jaar achter gesloten deuren

Trump gaf toestemming na extra veiligheidstests. Het is voor het eerst dat de Amerikaanse overheid een AI-model uitgebreid op risico’s toetste vóór de release.

BeleidBig Tech

OpenAI maakt vandaag zijn krachtigste AI-model beschikbaar voor iedereen: GPT-5.6 Sol, samen met de kleinere versies Terra en Luna. De release stond al gepland voor juni, maar de Amerikaanse regering blokkeerde die. Reden: nationale veiligheid. OpenAI mocht het model alleen tonen aan een handvol vertrouwde partners. De namen van die partners moest het bedrijf delen met de overheid.

Na maanden extra testen en overleg gaf de regering-Trump deze week alsnog goedkeuring. Dat meldt persbureau Axios. Het is de eerste keer dat Washington zo direct ingrijpt in de planning van een commercieel AI-model.

De werkwijze breekt met de afgelopen jaren. Bedrijven als OpenAI en Anthropic bepaalden tot nu toe grotendeels zelf wanneer ze een nieuw model lanceerden. De overheid kijkt nu mee en kan een release vertragen. Dat laat zien hoeveel gewicht de politiek inmiddels in de schaal legt. De beslissing om een AI-systeem uit te rollen is niet langer alleen een technische kwestie.

via Canaltech

Claude Code stuurde stilletjes locatiedata en werktijden door — China slaat alarm

Het hulpmiddel voor programmeurs verzond maandenlang gevoelige informatie naar externe servers, zonder dat gebruikers het doorhadden of toestemming gaven.

PrivacyGeopolitiek

Claude Code, een veelgebruikt programmeerhulpmiddel van AI-bedrijf Anthropic, verzamelde tussen april en juni van dit jaar stiekem gebruikersgegevens. Het stuurde locaties, tijdzones, gebruikersnamen en informatie over projecten door naar externe servers. Gebruikers zagen geen melding. Er was geen knop om het uit te zetten. Er werd niet om toestemming gevraagd. The Wall Street Journal bracht het naar buiten. Chinese overheidsdiensten reageerden met een officiële waarschuwing via het NVDB. Ze riepen teams op voorzichtig te zijn met westerse AI-tools.

Dat de onthulling uit China komt, maakt het extra geladen. Peking gebruikt het incident om te laten zien dat Amerikaanse techbedrijven niet te vertrouwen zijn. Dat past in de bredere technologiestrijd tussen Washington en Beijing. Voor ontwikkelaars die Claude Code gebruikten is de schade concreet. Wie aan gevoelige projecten werkte, heeft mogelijk zonder het te weten bedrijfsinformatie gedeeld. Anthropic heeft de functie inmiddels verwijderd. Het vertrouwen is beschadigd.

Mews schrapt 200 banen door AI — het eerste grote Nederlandse ontslagronde met die reden

Het Amsterdamse softwarebedrijf voor hotels en hostels vervangt mensen door automatisering, en zegt het hardop.

Arbeidsmarkt

Mews, een snel groeiend Nederlands bedrijf dat software maakt voor de horeca, laat tweehonderd mensen gaan. De reden: taken die zij deden, worden nu door AI overgenomen. Het bedrijf formuleert het niet als bezuiniging of reorganisatie, maar expliciet als gevolg van automatisering. Daarmee is Mews een van de eerste Nederlandse werkgevers die AI openlijk noemt als directe aanleiding voor een groot banenverlies.

In Nederland gebruikt 23 procent van de bedrijven met tien of meer werknemers AI, blijkt uit cijfers van het CBS. Bij grote bedrijven ligt dat percentage veel hoger: 53 procent. Tot nu toe bleven massaontslagen door automatisering vooral abstract. Het was iets dat in de toekomst zou gebeuren. Mews maakt het concreet. De vraag is of andere bedrijven het voorbeeld volgen. Zeker in sectoren met veel repetitief werk zoals klantenservice, logistiek en administratie. En of ze dat net zo openlijk zullen zeggen.

via cfo.nl

Datalekken door accountovernames stijgen hard — phishing met AI is de hoofdoorzaak

De Autoriteit Persoonsgegevens ziet dat criminelen steeds vaker inloggen met gestolen wachtwoorden. AI maakt phishing-mails overtuigender en moeilijker te herkennen.

PrivacySecurity

Steeds meer Nederlandse datalekken ontstaan doordat criminelen accounts overnemen. Dat meldt de Autoriteit Persoonsgegevens. De daders komen vaak binnen via phishing: valse mails waarmee ze inloggegevens stelen.

Phishing-mails vielen vroeger op door taalfouten en vreemde opmaak. Dat is veranderd. AI-tools zoals ChatGPT en Claude schrijven vloeiende teksten in correct Nederlands. Ze gebruiken de juiste toon en context. Daardoor zijn nepberichten nauwelijks nog te onderscheiden van echte mails.

De AP waarschuwt dat deze trend aanhoudt. AI verlaagt de drempel: ook aanvallers zonder technische kennis of taalvaardigheid kunnen nu professionele campagnes opzetten. De schaal neemt ook toe. Een crimineel die vroeger handmatig tientallen mails verstuurde, kan met AI in korte tijd duizenden gepersonaliseerde berichten genereren. Elk bericht is afgestemd op de ontvanger.

via Tweakers

Microsoft ontslagen krijgen tot 39 weken salaris — na 4.800 banen geschrapt

Het pakket omvat doorbetaling van aandelen en zorgverzekering. De Amerikaanse werknemers worden het hardst geraakt, vooral in verkoop en Xbox.

ArbeidsmarktBig Tech

Microsoft heeft bekendgemaakt wat werknemers krijgen die hun baan verliezen in de huidige ontslagronde. Amerikaanse medewerkers ontvangen tot 39 weken doorbetaald basissalaris. Ook blijven hun aandelen doorlopen en behouden ze toegang tot zorgverzekering. Het bedrijf schrapt in totaal 4.800 banen, ongeveer 2,1 procent van het totale personeelsbestand. De klappen vallen vooral bij de commerciële verkoopafdeling en Xbox. Microsoft ziet deze afdelingen als minder belangrijk nu het bedrijf vol inzet op kunstmatige intelligentie.

Het is alweer een grote reorganisatie bij een techgigant. Vorig jaar verdwenen al duizenden banen bij Meta, Google en Amazon. Microsoft stelt dat het geld vrijmaakt voor AI-investeringen. Dat patroon zie je door de hele sector. Opvallend is wel hoe royaal de regeling is: 39 weken is veel meer dan wettelijk verplicht in de VS. Daar bieden arbeidscontracten weinig bescherming. Microsoft lijkt de imagoschade te willen beperken en wil vermoedelijk talent behouden voor andere functies.

via Analytics Insight

In San Francisco kopen huizen met aandelen OpenAI en Anthropic — contant is passé

Verkopers vragen expliciet om pre-IPO-aandelen in plaats van dollars. De verwachting: beide bedrijven gaan binnenkort naar de beurs en leveren winst op.

Big TechEconomie

In de San Francisco Bay Area accepteren huizenverkopers steeds vaker aandelen in OpenAI en Anthropic als betaalmiddel — ook al zijn beide bedrijven nog niet beursgenoteerd. Makelaars melden dat verkopers expliciet om pre-IPO-aandelen vragen in plaats van contant geld. De verwachting is dat OpenAI en Anthropic binnen afzienbare tijd naar de beurs gaan en dat hun waardering dan hard stijgt. Door nu al aandelen te accepteren, speculeren verkopers op toekomstige winst.

Het is een opvallend signaal van hoe diep AI-euforie is doorgedrongen in de lokale economie. San Francisco kent een lange traditie van tech-werknemers die met aandelenopties huizen kopen, maar dit is de eerste keer dat pre-IPO-papier zo breed wordt geaccepteerd als ruilmiddel. Tegelijk legt het de kwetsbaarheid bloot: als de beursgang tegenvalt of wordt uitgesteld, zitten verkopers met illiquide aandelen die minder waard blijken dan gedacht. Voor nu is het vertrouwen groot — of de gok, afhankelijk van hoe je het bekijkt.

via The New York Times


IMF verlaagt groeiprognose naar 3 procent — Iran-oorlog drukt economie, AI houdt hem overeind

De oorlog stuwt energieprijzen omhoog en remt investeringen. Tegelijk zorgen AI-projecten voor een tegenbeweging, vooral in Azië.

EconomieGeopolitiek

Het Internationaal Monetair Fonds verwacht dit jaar een wereldwijde economische groei van 3 procent, lager dan de 3,5 procent van vorig jaar en ook onder de eerdere verwachting van 3,1 procent. De neerwaartse bijstelling komt door de escalatie van het conflict met Iran, dat olieprijzen opdrijft en investeringen afremt. Tegelijk ziet het IMF een tegenkracht: massale investeringen in kunstmatige intelligentie, met name in Aziatische landen zoals Taiwan, Zuid-Korea en Singapore. Die projecten houden de groei op peil en compenseren deels de schade van de oorlog.

Het IMF schetst een beeld van twee parallelle bewegingen: geopolitieke onrust drukt de economie, AI-investeringen stuwen hem op. Maar die balans is fragiel. Als energieprijzen verder stijgen of als de AI-investeringsgolf afzwakt — omdat verwachtingen niet uitkomen of omdat overheidssubsidies opdrogen — kan de economie alsnog harder worden geraakt. Voor 2027 verwacht het fonds herstel naar 3,3 procent groei, maar dat hangt af van een stabilisering in het Midden-Oosten.

via Fortune


Voor wie zelf met AI bouwt

Cloudflare gaat OpenAI helpen het web beter te indexeren — na een jaar anti-crawlertools

Het bedrijf dat websites beschermt tegen AI-bots, start nu een pilot om OpenAI’s zoekresultaten te verbeteren. De vraag: is dit pragmatisme of dubbelspel?

InfrastructuurOpen data

Cloudflare, dat een jaar lang tools heeft gebouwd om websites te beschermen tegen AI-crawlers, start een onderzoekspilot met OpenAI. Doel: testen of Cloudflares netwerkdata de nauwkeurigheid van AI-zoekopdrachten kan verbeteren. Cloudflare zit voor meer dan een vijfde van het web en heeft dus enorm veel informatie over hoe pagina’s worden aangevraagd, hoe snel ze laden en welke content populair is. Die data zou OpenAI kunnen gebruiken om betere zoekresultaten te geven — een beweging die haaks staat op Cloudflares eerdere anti-crawler-positie.

Het roept vragen op. Cloudflare verkocht jarenlang bescherming tegen precies dit soort dataverzameling. Nu lijkt het bedrijf een andere route te kiezen: samenwerken in plaats van blokkeren. Voor teams die Cloudflare gebruiken is het onduidelijk wat dit betekent voor hun eigen data. Cloudflare benadrukt dat het om een onderzoekspilot gaat en dat klanten controle houden, maar het signaal is verwarrend.

Aanbeveling: Houd release notes in de gaten als je Cloudflare gebruikt voor content die je niet wilt delen met AI-trainers.

via The Next Web


Tool helpt academici AI-geschreven papers menselijker te laten klinken — en het verbergen

Academic Humanizer belooft LLM-sporen weg te poetsen. De makers zeggen dat het niet bedoeld is om te valsspelen, maar de functie spreekt voor zich.

EthicsTools

Een nieuwe tool, Academic Humanizer, belooft wetenschappers te helpen AI-geschreven teksten menselijker te laten klinken. Het idee: je gooit een door ChatGPT of Claude geschreven paper erin, en de tool herschrijft zinnen zo dat detectiesoftware de AI-oorsprong niet meer herkent. De makers zeggen dat hun doel niet is om luiheid of fraude te ondersteunen, maar dat argument is moeilijk vol te houden als de kernfunctie letterlijk “verberg dat AI dit schreef” is.

Het is ook niet nieuw — tientallen “AI humanizers” bestaan al, vooral gericht op SEO-teksten en marketingcontent. Maar de focus op academisch werk maakt het explicieter: dit gaat over papers, onderzoek, publicaties. Voor wie code of documentatie schrijft is de ethische grens misschien minder scherp, maar voor peer-reviewed onderzoek ligt dat anders. Als reviewer kun je er niet meer op vertrouwen dat wat je leest door een mens is geschreven, en als integriteitscommissie kun je AI-gebruik niet meer betrouwbaar detecteren.

Aanbeveling: Als je in een wetenschappelijke context werkt: vermijd deze tools en wees expliciet over waar en hoe je AI gebruikt.

via The Register


NRC · Canaltech · The Practical Developer · cfo.nl · Tweakers · Analytics Insight · The New York Times · Fortune · The Next Web · The Register


Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,31 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).

Pas begonnen met AI? Begin hier