AI Nieuws7 minGevorderd

AI-bubbel of niet? Er gaat dit jaar 1 biljoen dollar in om

Goldman Sachs telt de wereldwijde AI-investeringen op 1 biljoen dollar in 2026. Wat dat cijfer wel en niet zegt over een zeepbel — en over jouw pensioen.

Miniatuur diorama-illustratie bij artikel 'AI-bubbel of niet? Er gaat dit jaar 1 biljoen dollar in om'

Eén biljoen dollar. Dat is het bedrag dat er in 2026 wereldwijd in AI-infrastructuur wordt gestoken, volgens een rapport van Goldman Sachs Research van 7 augustus (Bron: Goldman Sachs). Het getal circuleert sindsdien overal, meestal met een uitroepteken erachter. Maar het interessante zit niet in de omvang — het zit in wat de bank eraan toevoegde en wat ze eraf haalde.

Waarom de bekende schatting scheef stond

De cijferreeks die je normaal tegenkomt gaat over de kapitaaluitgaven van de Amerikaanse hyperscalers: Microsoft, Amazon, Google, Meta en consorten. Analisten komen daar samen op ongeveer 794 miljard dollar voor dit jaar.

Goldman-econoom Joseph Briggs wijst op drie gaten in die telling. Investeringen van private bedrijven en van niet-Amerikaanse spelers — denk aan Chinese en Koreaanse partijen — zitten er niet in. Niet alle capex van een hyperscaler gaat naar AI. En omdat die bedrijven wereldwijd bouwen, wordt het als Amerikaanse investering geboekt terwijl de betonwagens ergens anders rijden.

Corrigeer je daarvoor, dan gebeurt er iets aardigs: het wereldtotaal gaat 200 miljard omhoog, naar 1 biljoen, en het Amerikaanse aandeel gaat 200 miljard omlaag, naar 581 miljard. Dezelfde bouwgolf, maar internationaler dan de kop suggereerde. Cumulatief sinds 2022 komt de bank uit op 1,8 biljoen dollar aan het eind van dit jaar.

Beginner-tipCapexis kortweg wat een bedrijf uitgeeft aan spullen die jaren meegaan: grond, gebouwen, servers, koelinstallaties. Het staat los van wat het kost om die spullen daarna te laten draaien. Voor AI is dat onderscheid belangrijk, want de stroomrekening komt pas ná de bouwput.

De maatstaf die het verschil maakt

Een absoluut bedrag zegt weinig over of iets een zeepbel is. Wat wél iets zegt: het aandeel van de economie dat erin gaat zitten.

Goldman komt uit op 1,8 procent van het Amerikaanse bruto binnenlands product in 2026, oplopend naar 2,5 procent in 2027 en 2,8 procent in 2028. Wereldwijd is dat respectievelijk 0,9, 1,3 en 1,4 procent. Bij eerdere doorbraaktechnologieën — spoorwegen, elektriciteit, glasvezel — piekte de investeringsgolf ergens tussen de 2 en 5 procent van het bbp.

Met andere woorden: deze bouwgolf is groot, maar op deze meetlat nog niet historisch uitzonderlijk. Dat is een nuchtere constatering, geen geruststelling. Want de omvang van de investeringen is iets anders dan de waardering van de bedrijven die ze doen, en het is die tweede die in een correctie het hardst beweegt.

GevorderdenLet op de methodologie-waarschuwing die Briggs er zelf bij zet. De schatting leunt op aannames die moeilijk te verifiëren zijn, en er is dubbeltel-risico bij bedrijven die financiële leases niet apart rapporteren van hun hardware-capex. Goldman controleerde daarom tegen twee andere methodes — brutowinstrealisaties van AI-blootgestelde bedrijven, en officiële overheids- en handelsdata — die uitkwamen op vrijwel dezelfde orde van grootte. Dat maakt het robuuster dan een enkele optelsom, niet exact.

Nvidia laat vier dagen later geen afkoeling zien

Wie wil weten of de bouwgolf al piept, kijkt naar de leverancier. Op 26 augustus rapporteerde Nvidia over het kwartaal dat in juli eindigde: 96,2 miljard dollar omzet, 18 procent meer dan het kwartaal ervoor en 106 procent meer dan een jaar eerder. De nettowinst kwam uit op 59,7 miljard dollar, tegen 28,4 miljard in dezelfde periode vorig jaar, bij een brutomarge van 75 procent (Bron: Computable).

Voor het boekjaar 2028 rekent het bedrijf op zo’n 70 procent omzetgroei. Dat vooruitzicht temperde de zorg die de weken ervoor rondzong: dat er overcapaciteit in AI-datacenters ontstaat, en dat Nvidia zichzelf in de vingers snijdt door de bouw van de fabrieken waar zijn eigen chips in gaan mede te financieren.

Dat laatste blijft het punt om in de gaten te houden. Een leverancier die zijn klanten financiert, ziet de vraag altijd goed doorlopen — tot het moment dat hij dat niet meer doet. Het is hetzelfde patroon dat we beschreven in Big Tech verstopt 1,65 biljoen aan AI-schuld — ook in je pensioen: de financiering zit steeds vaker buiten het zicht van de gewone jaarrekening.

Wat dit voor jou betekent

Je hoeft geen aandeel Nvidia te bezitten om hier belang bij te hebben. Nederlandse pensioenfondsen en indexbeleggers houden via wereldwijde aandelenindices grote posities in precies deze bedrijven; een handvol namen weegt daardoor zwaar in veel portefeuilles. Beweegt die groep hard, dan merk je dat in dekkingsgraden en in de koers van je indexfonds.

Daar staat een tweede rekening naast, en die betaal je hier. De biljoen dollar wordt niet alleen in Texas uitgegeven: datacenters vragen ook in Nederland stroom, water en grond. Hoe dat lokaal uitpakt beschreven we in AI groeit op miljardensteun en botst op stroomnet.

En de volgende toets komt vanzelf: OpenAI mikt op een beursgang later dit jaar en Anthropic op oktober, allebei momenten waarop de markt hardop moet zeggen wat ze deze bedrijven waard vindt. We zetten de cijfers eronder op een rij in OpenAI IPO 2026: 36 miljard verlies, 207 miljard kapitaalsgat en Wanneer gaat Anthropic naar de beurs?.

Wat je van het biljoen-cijfer vooral moet onthouden: het is geen thermometer voor hype. Het is een meting van hoeveel beton er wordt gestort. Of dat beton zich terugverdient, weet niemand die eerlijk is nu al.

Hoe ver dat beton volgens de ramingen nog doorloopt, staat in PwC: 31,6 biljoen dollar naar datacenters tot 2050.

Dit artikel is informatie, geen beleggingsadvies. Voor je eigen situatie is een financieel adviseur de aangewezen persoon.

Veelgestelde vragen

Hoeveel wordt er in 2026 wereldwijd in AI geïnvesteerd?

Goldman Sachs Research komt in een rapport van 7 augustus 2026 uit op circa 1 biljoen dollar aan AI-gerelateerde kapitaaluitgaven wereldwijd, waarvan ongeveer 581 miljard dollar in de Verenigde Staten. Cumulatief sinds 2022 zou het aan het eind van dit jaar om 1,8 biljoen dollar gaan. Andere partijen komen op andere getallen uit omdat ze iets anders meten: Gartner rekent bijvoorbeeld álle AI-uitgaven mee, inclusief software en diensten, en komt daardoor veel hoger uit.

Zit de AI-sector in een zeepbel?

Daar is geen consensus over, en niemand kan het met zekerheid zeggen. Wat je wel kunt vergelijken is de omvang. AI-investeringen zijn dit jaar ongeveer 1,8 procent van het Amerikaanse bruto binnenlands product; bij eerdere doorbraaktechnologieën lag de piek tussen de 2 en 5 procent. Op die maatstaf is de bouwgolf groot maar historisch niet uitzonderlijk. Dat sluit een correctie in aandelenkoersen niet uit — de waardering van bedrijven is iets anders dan de omvang van hun investeringen.

Waarom lopen de schattingen zo ver uiteen?

Omdat iedereen iets anders telt. De meest geciteerde 794 miljard dollar gaat alleen over de kapitaaluitgaven van Amerikaanse hyperscalers. Die telling mist investeringen van private bedrijven en van niet-Amerikaanse partijen zoals Chinese en Koreaanse spelers, rekent uitgaven mee die niets met AI te maken hebben, en boekt alles in de VS terwijl deze bedrijven wereldwijd bouwen. Goldman Sachs corrigeerde daarvoor en kwam per saldo 200 miljard hoger uit voor de wereld, en 200 miljard lager voor de VS alleen.

Wat heb ik als Nederlandse spaarder of gepensioneerde hiermee te maken?

Meer dan je denkt. Nederlandse pensioenfondsen en indexbeleggers houden via wereldwijde aandelenindices grote posities in precies de bedrijven die deze investeringen doen. Een handvol techreuzen weegt daardoor zwaar in veel portefeuilles. Dat betekent niet dat er iets mis is, maar het betekent wel dat een scherpe correctie in AI-aandelen doorwerkt in dekkingsgraden en indexfondsen. Dit artikel is informatie, geen beleggingsadvies — voor je eigen situatie is een financieel adviseur de aangewezen persoon.

Wanneer koelen de AI-investeringen af?

Goldman Sachs gebruikt daarvoor een dashboard met vooruitlopende indicatoren: importcijfers van chipmachines in Taiwan en Zuid-Korea, inkoopmanagersindices, importprijzen en de huurprijzen van GPU's. Op dit moment staan die indicatoren volgens de bank vrijwel allemaal bovenin hun bandbreedte sinds 2022, wat op voortgaande groei wijst op korte termijn. Voor 2027 en 2028 verwacht Goldman dat AI-capex verder oploopt tot 2,5 en 2,8 procent van het Amerikaanse bbp.

Bronnen

Waar deze informatie vandaan komt.