De vijf koppen van vandaag
- Uber-chauffeurs dagen algoritme voor de rechter: “We leven in angst voor een zielloze machine”
- New York verbiedt AI in de klas tot de middelbare school — 600.000 kinderen geraakt
- OpenAI’s gevaarlijkste model komt eraan, en de veiligheidsmaatregel werkt steeds minder goed
- Trump steunt OpenAI in rechtszaak tegen New York Times over copyrightschending
- Macron zoekt bij ASML aansluiting voor Europese AI-onafhankelijkheid
Het nieuws van vandaag
Uber-chauffeurs stappen naar de rechter: “We leven in angst voor een zielloze machine”
Een Europese schadeclaim die in de miljarden kan lopen, en een fundamentele vraag: mag een algoritme jouw loon bepalen zonder dat je begrijpt hoe?
Uber-chauffeurs uit het Verenigd Koninkrijk, Nederland en andere Europese landen hebben een collectieve rechtszaak aangespannen tegen het platform. Ze eisen inzage in het AI-systeem dat bepaalt hoeveel ze verdienen en welke ritten ze krijgen — en willen schadevergoeding omdat dat systeem volgens hen privacy-regels schendt en hun inkomen naar beneden duwt. De claim loopt mogelijk in de miljarden dollars.
De chauffeurs spreken van “constante angst” voor een systeem dat ze omschrijven als “zielloos”. Ze weten niet waarom ze soms ineens minder ritten krijgen, of waarom de prijs voor dezelfde rit verschilt. Uber ontkent dat het systeem oneerlijk is, maar weigert details te delen over hoe het werkt — handelsmerkbescherming, luidt de verklaring.
New York verbiedt AI voor leerlingen tot de middelbare school
600.000 kinderen krijgen dit schooljaar geen toegang meer tot chatbots. De burgemeester: “Ik heb nog geen bewijs gezien dat het helpt.”
Burgemeester Zohran Mamdani heeft aangekondigd dat kinderen tot en met groep 8 in New York City dit schooljaar geen AI-tools meer mogen gebruiken in de klas. De maatregel treft het grootste schooldistrict van het land: ongeveer 600.000 leerlingen. Ook chatbots die zich voordoen als studiegenoot of buddy zijn in alle leerjaren verboden.
“De tech-industrie wil ons doen geloven dat AI in het basisonderwijs onvermijdelijk en noodzakelijk is. Wij zien dat anders,” aldus Mamdani bij de aankondiging. De 34-jarige burgemeester, zelf opgegroeid in een tijd zonder AI op school, zegt zelf geen AI te gebruiken en nog geen onderzoek te hebben gezien dat aantoont dat het leerlingen helpt. Tegelijk start de stad een kleinschalig pilotprogramma om te testen welke educatieve AI-tools wél werken — maar dan alleen op basis van gedegen bewijs, niet op basis van hype.
OpenAI noemt nieuw model Astra “kritisch gevaarlijk” — en de veiligheidscontrole begint te wankelen
Het eerste systeem dat officieel als cyberwapen wordt geclassificeerd. Probleem: de manier waarop OpenAI het in de gaten houdt, wordt steeds minder betrouwbaar.
OpenAI heeft zijn aankomende model Astra officieel gelabeld als het eerste systeem met “kritische” cybercapaciteiten — een dreigingsniveau dat het bedrijf tot nu toe nog niet had toegekend. De classificatie betekent dat Astra in staat is tot aanvallen die OpenAI gevaarlijk genoeg vindt om extra beveiliging te rechtvaardigen. Het plan: monitoren wat het model “denkt” door de redeneerketens te volgen, de zogenaamde chain of thought.
Maar daar zit een probleem. Volgens een rapport duwt de nieuwe architectuur van Astra steeds meer van zijn echte redeneringen naar een gebied dat niet meer leesbaar is voor menselijke toezichthouders. Met andere woorden: het veiligheidsnet is al onbetrouwbaar, en nu wordt het nóg zwakker — precies op het moment dat de capaciteiten een sprong maken. OpenAI heeft nog niet aangegeven hoe het dit gat gaat dichten.
Trump-regering steunt OpenAI in rechtszaak tegen New York Times
Het Witte Huis mengt zich voor het eerst in een lopende copyright-zaak over AI-training. De inzet: miljarden dollars, en de vraag of krantenartikelen “fair use” zijn.
De regering-Trump heeft deze week een verklaring ingediend in de rechtszaak die de New York Times in 2023 aanspande tegen OpenAI en Microsoft. De krant eist miljarden aan schadevergoeding, met het argument dat OpenAI miljoenen artikelen zonder toestemming heeft gebruikt om zijn chatbot te trainen. De regering stelt zich achter OpenAI: het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal voor AI-training zou volgens hen onder “fair use” vallen.
Het is de eerste keer dat de Trump-administratie zich mengt in een lopende AI-copyright-zaak. De uitspraak kan breed doorwerken: naast de Times hebben ook andere kranten, vakbladen en uitgevers soortgelijke claims ingediend. Als de rechter OpenAI gelijk geeft, kan dat betekenen dat tech-bedrijven vrijwel onbeperkt gepubliceerd werk mogen gebruiken voor training — zonder betaling of toestemming.
Macron zoekt bij ASML aansluiting voor Europese AI-ambitie
De Franse president wil Europa minder afhankelijk maken van Amerika — en ziet in Veldhoven de schakel tussen chips, AI en defensie.
De Franse president Emmanuel Macron bracht deze week een bezoek aan ASML in Eindhoven, in het kader van een bredere missie: Europa strategisch onafhankelijker maken van de Verenigde Staten. In gesprek met premier Jetten kwamen de oorlog in Oekraïne en het Midden-Oosten aan bod, maar ook de verbinding tussen ASML, het Franse AI-bedrijf Mistral en Europese defensie-ambities.
ASML heeft sinds vorig jaar een belang in Mistral, een open-weights AI-ontwikkelaar die door Macron wordt gezien als Frans antwoord op OpenAI. De combinatie van geavanceerde chipproductie en Europese AI-capaciteit past in Macrons visie op technologische soevereiniteit. Of die visie genoeg momentum heeft om daadwerkelijk concurrerend te worden met Silicon Valley, blijft de vraag — maar de alliantie tussen Parijs, Veldhoven en Brussel wordt wel zichtbaarder.
Bron-voorbehoud — dit bericht steunt alleen op een doorplaatsing (YouTube); het oorspronkelijke bericht is niet vastgelegd. Behandel de details als onbevestigd en zoek de primaire bron voor je erop doorbouwt.
via BNR Nieuwsradio
AI-teksten krijgen een onzichtbaar watermerk — maar wat schiet je ermee op?
Je kunt nu aantonen dat een tekst door AI is geschreven. De vraag is: wil je dat eigenlijk wel weten?
AI-gegenereerde teksten kunnen sinds kort voorzien worden van een digitaal watermerk dat onzichtbaar is voor de lezer, maar detecteerbaar met software. De techniek werkt door subtiele patronen in woordkeuze en zinsbouw aan te brengen die kenmerkend zijn voor machinaal geproduceerde tekst. Het watermerk blijft behouden, zelfs als de tekst wordt bewerkt of vertaald.
Maar de relevantie is minder groot dan het klinkt. Veel AI-platforms bieden watermerking niet standaard aan, en gebruikers kunnen het vaak uitschakelen. Bovendien is het watermerk geen garantie: menselijke teksten kunnen ook patronen vertonen die op AI lijken, en omgekeerd kunnen slimme gebruikers AI-output zo bewerken dat detectie mislukt. Het resultaat is een techniek die werkt in gecontroleerde omgevingen — scholen, redacties — maar niet als universele waarheidsvinder.
via NRC
Voor wie zelf met AI bouwt
Google lanceert Gemini 3.8 Flash — meer redeneren, mogelijk hogere kosten
De opvolger van 3.7 Flash “werkt harder” door meer redeneerstappen uit te voeren en tools vaker iteratief aan te roepen.
Google heeft Gemini 3.8 Flash uitgebracht, een nieuwe versie die volgens het bedrijf “harder werkt” op complexe taken door meer redeneerstappen te doorlopen en tools meerdere keren aan te roepen in plaats van één keer. De upgrade komt slechts enkele weken na de lancering van 3.7 Flash en richt zich op workloads waar iteratief redeneren verschil maakt — denk aan code-debugging, data-analyse of multi-step planning.
Het keerpunt: die extra stappen kunnen de kosten opdrijven. Google heeft nog niet bevestigd of de pricing verandert, maar ontwikkelaars die volume draaien, moeten rekening houden met hogere token-consumptie per taak. De vraag is of de kwaliteitswinst opweegt tegen de meerkosten — vooral voor teams die 3.7 Flash al productief draaien.
Aanbeveling: Test op een subset van je workload voordat je volledig overschakelt. Meet zowel output-kwaliteit als token-gebruik.
via The Verge
Meta kondigt open-weights release van Llama Spark 1.3 aan
Zuckerberg belooft de open versie “binnenkort” — de gesloten API-versie draait al.
Meta-CEO Mark Zuckerberg heeft aangekondigd dat Llama Spark, het vlaggenschipmodel van het bedrijf, binnenkort beschikbaar komt als open-weights release. De closed versie, Llama Spark 1.3, is al live via Meta’s API en Llama Code CLI. De update richt zich op verbeterde prestaties in langlopende taken en betere self-awareness: het model zou realistischer moeten inschatten wat het wel en niet kan, en vaker om menselijke input vragen in plaats van door te modderen.
De timing is relevant: OpenClaw 2.0 verscheen deze week ook, en Meta positioneert Llama Spark expliciet als alternatief voor teams die AI-agents of code-assistenten bouwen. De open-weights versie maakt het mogelijk om het model zelf te hosten en aan te passen — een belangrijk verschil met closed aanbieders. Nog geen exacte releasedatum, maar “soon” suggereert weken, geen maanden.
Aanbeveling: Houd de repo in de gaten als je bent overgestapt op zelf hosten of als vendor lock-in een issue is.
Gerapporteerd — meerdere bronnen melden dit, maar sterke onafhankelijke bevestiging ontbreekt nog.
via The Register
NRC · BNR · The Guardian · The Verge · The Decoder · The Register
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,17 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).