De vijf koppen van vandaag
- New York Times eist sancties tegen OpenAI wegens achterhouden bewijs in copyrightzaak
- Meta lanceert AI-agent die zelfstandig je computer overneemt om taken uit te voeren
- Bun herschreven van Zig naar Rust in elf dagen — met hulp van Claude
- Nederlandse AI Cloud gaat live in oktober, eerste stap naar Gigafabriek Rotterdam
- Ford haalt ervaren engineers terug: AI blijkt toch geen vervanging voor vakkennis
Het nieuws van vandaag
OpenAI voor de rechter wegens vernietiging van bewijs
The New York Times en Daily News eisen sancties. Het gaat om meer dan één rechtszaak.
The New York Times, de New York Daily News en andere uitgevers hebben een federale rechter gevraagd OpenAI te sanctioneren. Ze beschuldigen het bedrijf ervan opzettelijk bewijs te hebben achtergehouden in een lopende copyrightzaak.
Het gaat om trainingsdata en interne documenten. Die moeten aantonen welke gepubliceerde artikelen OpenAI heeft gebruikt om GPT te trainen. Volgens de uitgevers heeft OpenAI cruciaal bewijs gewist of verborgen. Daardoor kunnen zij niet aantonen hoeveel van hun materiaal zonder toestemming is gebruikt.
De zaak begon in december 2023 en geldt als testcase voor de hele nieuwsindustrie. Sancties van de rechter kunnen vergelijkbare zaken beïnvloeden. Ze kunnen ook de druk op AI-bedrijven verhogen om opener te zijn over hun trainingsdata.
Meta’s nieuwe AI-model neemt de muis over
Muse Spark 1.1 antwoordt niet alleen, het voert taken uit — inclusief browsen, apps openen en formulieren invullen.
Meta heeft Muse Spark 1.1 gelanceerd, een AI-model dat verder gaat dan tekst genereren. Het kan zelfstandig software bedienen: een browser openen, door webpagina’s navigeren, formulieren invullen en taken voltooien die normaal meerdere stappen vereisen. Meta spreekt van een “agentic model”, een AI die niet alleen informatie geeft maar ook handelingen uitvoert.
De technologie lijkt op wat Anthropic’s Claude Computer Use eerder liet zien. Maar Meta richt zich expliciet op integratie met bestaande platforms en apps. Het model is nog niet breed beschikbaar. Meta test het intern bij afdelingen als HR, finance en legal, aldus CTO Praveen Neppalli Naga. Die tests verlopen via zogeheten “agentic pods”: AI-engineers werken twee weken samen met een afdeling. Dat moet voorkomen dat er AI-tools worden gebouwd die in de praktijk niet werken.
via Digital Trends
Ford haalt ervaren ingenieurs terug: AI kan ze nog niet vervangen
Het bedrijf experimenteerde met AI-tools om technische problemen op te lossen. Dat pakte anders uit dan verwacht.
Ford heeft een aantal ervaren ingenieurs opnieuw in dienst genomen. Een experiment met AI-assistentie leverde niet op wat het bedrijf had gehoopt. Ford zette AI in om technische vraagstukken sneller op te lossen. Maar de systemen bleken moeite te hebben met complexe engineering-beslissingen. Daarvoor is jarenlange ervaring nodig. De menselijke ingenieurs blijken onmisbaar voor taken die context, afweging en ervaring combineren.
Het verhaal past in een breder patroon. Bedrijven zetten AI enthousiast in, maar ontdekken gaandeweg waar de grenzen liggen. Ford benadrukt dat AI nog steeds nuttig is voor specifieke taken, zoals data-analyse en simulatie. Maar niet als vervanging voor senior vakkennis.
VOLT lanceert Nederlandse AI Cloud met Dell en NorthC
De eerste AI Fabriek gaat in oktober live, als voorloper van de Gigafabriek in Rotterdam.
VOLT bouwt samen met Dell en NorthC Datacenters een Nederlandse AI Cloud. In oktober gaat de eerste “AI Fabriek” online. Bedrijven en organisaties kunnen er rekenkracht huren voor AI-toepassingen, zonder gebruik te maken van Amerikaanse cloudleveranciers.
Later volgt een grotere Gigafabriek in Rotterdam. VOLT wil Nederlandse en Europese bedrijven een alternatief bieden voor AWS, Google Cloud en Microsoft Azure.
De timing is opmerkelijk. UvA-hoogleraar Claes de Vreese waarschuwde recent dat gemeenten en overheidsinstanties te afhankelijk zijn van grote Amerikaanse techbedrijven. VOLT positioneert zich nu als binnenlands alternatief. Of organisaties daadwerkelijk overstappen hangt af van prijs, prestaties en vertrouwen. Daar is nog niets over bekend.
via ICT Magazine
ChatGPT vindt fout van $1.512 in medische factuur
Een Amerikaanse journalist gebruikte het AI-model om zijn zorgkosten na te lopen — en ontdekte dat zijn verzekeraar dubbel had betaald.
Een journalist van CNET controleerde zijn medische facturen met ChatGPT en vond een fout van $1.512. De verzekeraar had tweemaal betaald voor dezelfde behandeling. Die dubbele betaling stond verborgen tussen medische codes en subtotalen in het papierwerk.
Het kostte uren om alles na te lopen, maar leverde wel een concrete terugbetaling op. Het voorbeeld laat zien waar taalmodellen als ChatGPT praktisch nuttig kunnen zijn: werk met veel tekst en cijfers, waarbij details snel over het hoofd worden gezien.
Tegelijk roept het vragen op over toegankelijkheid. Niet iedereen heeft de kennis of het geduld om een AI-model op deze manier in te zetten voor administratieve controles.
via CNET
Docenten mogen zelf weten wat ze met AI doen — studenten vinden dat te vrijblijvend
Onderwijsinstellingen hebben nauwelijks richtlijnen. Het leidt tot verwarring en ongelijkheid.
Op veel Nederlandse hogescholen en universiteiten zijn er geen duidelijke richtlijnen voor AI-gebruik door docenten. Studenten klagen dat sommige docenten AI verbieden, anderen het aanmoedigen, en weer anderen er niets over zeggen. De situatie verschilt per vak, per opleiding, soms per werkgroep. Mare Online sprak met studenten die het gebrek aan beleid frustrerend vinden — ze weten niet wat wel en niet mag, en voelen zich daardoor benadeeld ten opzichte van medestudenten die AI wel gebruiken.
Tegelijkelijk blijkt uit onderzoek van Deloitte dat 49% van de ouders zich zorgen maakt dat hun kind te afhankelijk wordt van AI, terwijl slechts 33% van de scholen enige vorm van beleid heeft. Het gebrek aan richting dreigt een generatie studenten op te leveren die AI óf volledig vermijdt, óf kritiekloos overneemt.
via Mare Online
Voor wie zelf met AI bouwt
Bun herschreven van Zig naar Rust in elf dagen — met Claude
Jarred Sumner gebruikte een pre-release versie van Claude Fable 5. De taak had normaal drie engineers een jaar gekost.
Jarred Sumner, de maker van Bun, heeft de volledige codebase van zijn JavaScript runtime herschreven van Zig naar Rust — in elf dagen. Hij gebruikte een pre-release versie van Claude Fable 5, het nog niet aangekondigde model van Anthropic. Sumner schat dat de klus zonder AI drie fulltime engineers zo’n twaalf maanden zou hebben gekost. De code is inmiddels beschikbaar op GitHub.
Bun werd in december 2025 overgenomen door Anthropic, wat verklaart waarom Sumner vroege toegang had. Toch is het verhaal opmerkelijk: het laat zien hoe AI specifieke, goed afgebakende refactor-taken drastisch kan versnellen. Of de code ook daadwerkelijk productie-ready is, en hoe veel handmatig debuggen er nog bij kwam kijken, vermeldt Sumner niet.
Aanbeveling: Lees de blog voor concrete voorbeelden van hoe Fable 5 complexe migraties aanpakt — nuttig als je overweegt om legacy code te herschrijven.
via Techmeme
OpenAI’s GPT-5.6 is 54% efficiënter dan zijn voorganger
Sam Altman bevestigt dat het model goedkoper is om te draaien, na goedkeuring van de Trump-regering.
OpenAI heeft GPT-5.6 gelanceerd, en volgens CEO Sam Altman is het nieuwe model 54% efficiënter om te draaien dan GPT-5. Dat betekent lagere kosten per token, snellere responstijden, of beide. De lancering was oorspronkelijk uitgesteld omdat de Trump-regering het model eerst wilde evalueren — een nieuwe procedure waarbij federale instanties AI-modellen beoordelen op veiligheid en impact voordat ze breed beschikbaar komen.
De efficiëntiewinst zit vooral in geoptimaliseerde inferentie, niet zozeer in een kleiner model. Voor ontwikkelaars die grote volumes draaien, kan dit substantiële kostenbesparing betekenen. Of de kwaliteit gelijk is gebleven of verbeterd, is nog onduidelijk — OpenAI publiceert geen benchmarks.
Aanbeveling: Test het model op je eigen workloads voordat je overschakelt — efficiëntie zegt niets over geschiktheid voor specifieke use cases.
via Quartz
Anthropic lanceert Claude Reflect — je persoonlijke AI-gebruikswrapped
Een dashboard dat bijhoudt hoe vaak je Claude gebruikt, en je vraagt of je wilt minderen.
Anthropic heeft Claude Reflect gelanceerd, een dashboard dat je AI-gebruik bijhoudt en visualiseert — vergelijkbaar met Spotify Wrapped, maar dan voor chatbots. Het toont hoeveel gesprekken je hebt gevoerd, welke onderwerpen terugkeren, en hoe vaak je Claude gebruikt. Het opvallendste: het stelt de vraag of je misschien té veel leunt op AI, en biedt suggesties om bewuster om te gaan met de technologie.
Het initiatief past in Anthropic’s strategie om AI “veiliger en verantwoordelijker” te maken. Critici noemen het marketing verpakt als ethiek, maar de functie is wel uniek: geen ander AI-bedrijf suggereert actief dat je hun product minder zou moeten gebruiken.
Aanbeveling: Gebruik het als reflectie-tool — vooral nuttig als je Claude intensief inzet in je workflow en wilt weten waar je afhankelijkheden zitten.
via Digital Trends
New York Times · Digital Trends · HR Praktijk · ICT Magazine · CNET · Mare Online · Techmeme · Quartz
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,32 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).