OpenAI bracht op 3 september 2026 GPT-6 Astra uit: een contextvenster van 1,05 miljoen tokens, gericht op werk dat lang doorloopt, en een prijs van $10 per miljoen invoertokens en $50 per miljoen uitvoertokens. Dat laatste getal klopt alleen tot je een bepaalde grens passeert. Daarna verdubbelt het.
Beginner-tipEen token is ruwweg driekwart woord. Een dik boek van 150.000 woorden is zo’n 200.000 tokens. Gebruik je ChatGPT gewoon in de browser, dan raken deze API-tarieven je niet direct — je betaalt je abonnement. Ze verklaren wél waarom de ene AI-tool duurder is dan de andere.
Wat Astra is
Astra is een nieuwe generatie, geen bijgewerkte GPT-5.6. OpenAI richt het model op software-engineering over een complete codebase, onderzoek in meerdere stappen, en agents die zelfstandig een computer of browser bedienen. Het contextvenster van 1,05 miljoen tokens hoort bij die belofte: genoeg om honderden pagina’s in één keer mee te geven.
Over de training is OpenAI ongebruikelijk mededeelzaam. In een persbriefing noemde onderzoeksdirecteur Aidan Clark meer dan 100.000 GPU’s op de Stargate-locatie in Texas. Dat cijfer is vooral een kostenverhaal: wij schreven eerder over wat rekenkracht een AI-bedrijf kost en over de kredietlijn van 15 miljard die Anthropic vlak voor zijn beursprospectus optuigde.
De grens waar de rekening omslaat
Hier zit het detail dat in de meeste berichtgeving wegvalt. De $10 en $50 gelden tot 272.000 invoertokens. Ga je daaroverheen, dan rekent OpenAI de hele aanvraag af tegen $20 en $75 — inclusief de 272.000 tokens die eronder zaten.
Dat is geen staffel zoals bij een energierekening, waar alleen het meerverbruik duurder wordt. Eén token over de grens en alles wordt herprijsd. Voor wie het miljoen-token-venster gebruikt waarvoor het model wordt aangeprezen, is de effectieve prijs dus het dubbele van wat er op de prijspagina vooraan staat.
| GPT-6 Astra | Input | Output |
|---|---|---|
| Tot 272.000 tokens | $10 | $50 |
| Daarboven (hele aanvraag) | $20 | $75 |
| Cached input | $1 | — |
| Cache-write | $12,50 | — |
Hoe het zich verhoudt
Prijzen per miljoen tokens, stand 9 september 2026:
| Model | Input | Output | Let op |
|---|---|---|---|
| GPT-6 Astra | $10 | $50 | $20/$75 boven 272K |
| Claude Fable 5.1 | $10 | $50 | vlak over het hele venster |
| GPT-5.6 Sol | $4 | $20 | promo tot minstens 21 nov 2026 |
| Gemini 3.1 Pro | $2 | $12 | $4/$18 boven 200K |
| Meta Muse Spark 1.3 | $1,25 | $4,25 | 1M context |
| GPT-5.6 Luna | $0,20 | $1,20 |
Twee dingen vallen op, en geen van beide is het verhaal dat je zou verwachten.
Ten eerste: Astra is niet twee keer duurder dan zijn voorganger maar tweeënhalf keer. OpenAI verlaagde Sol op 21 augustus namelijk van $5/$30 naar $4/$20, een promotarief dat tot minstens 21 november loopt. Het eigen vorige vlaggenschip is daarmee de scherpst geprijsde optie in het OpenAI-assortiment.
Ten tweede: onder de 272K kost Astra exact hetzelfde als Claude Fable 5.1. Daarboven niet. Anthropic rekent één vlak tarief over zijn volledige venster, dus juist bij lange-context-werk is Claude ongeveer de helft goedkoper. Dat is het omgekeerde van wat de gelijke stickerprijs suggereert.
GevorderdenLet ook op de cache-economie, want die loopt bij deze twee tegengesteld. Anthropic maakte cache-reads bij Fable 5.1 75 procent goedkoper ($1,00 → $0,25). OpenAI rekent bij Astra $12,50 voor een cache-write, meer dan de $10 voor gewone invoer. Bij een agent die dezelfde system-prompt duizenden keren hergebruikt verdien je die investering terug; bij losse eenmalige aanvragen betaal je de opslag zonder de korting ooit te innen.
Wie erbij kan
De uitrol begon bij een beperkte groep organisaties in OpenAI’s programma voor cyberverdedigers en liep daarna naar de betaalde ChatGPT-abonnementen: Plus, Pro, Business en Enterprise. Daarnaast is het model beschikbaar via de API, via Microsoft Azure en sinds 8 september via AWS Bedrock.
Er is geen gratis toegang aangekondigd. En bij Enterprise staat Astra standaard uít — een beheerder moet het per werkruimte aanzetten.
Het label dat erbij hoort
Astra is het eerste model dat onder OpenAI’s eigen Preparedness Framework de hoogste risicoklasse haalt voor cybercapaciteiten. Tijdens een test op recente kwetsbaarheden vond het model twee zero-days die op dat moment bij niemand bekend waren. De publiek uitgerolde versie weigert offensief werk zoals het bouwen van exploits; defensief werk zoals code nakijken mag wel. Deelnemers aan het verdedigersprogramma krijgen juist een mínder beperkte versie, voor taken als malware-analyse en het valideren van kwetsbaarheden. Wat dat label betekent, en waarom een gemeten risico iets anders is dan een groter risico, staat in ons stuk over de Critical-drempel.
Wat dit voor jou betekent
Gebruik je ChatGPT in de browser, dan merk je hier vooral een nieuwe optie in het keuzemenu, mits je betaalt. Voor schrijven, samenvatten en meedenken is het verschil met de vorige generatie kleiner dan het prijskaartje suggereert.
Bouw je op de API, dan is de vraag niet of Astra beter is — dat is het op zware taken — maar of jouw aanvragen onder de 272K blijven. Blijven ze daar ruim onder, dan betaal je het tarief dat je verwacht. Zitten ze eromheen, dan is de sprong groter dan de meeste kostenramingen aannemen, en is het de moeite waard om je invoer op te knippen of naar een vlak geprijsd alternatief te kijken. Voor het hele veld naast elkaar: ons overzicht van de grote modellen. Voor de OpenAI-lijn zelf staat alles over GPT-5 en zijn varianten nog steeds, want die modellen gaan niet weg.