Dossier · Wat is echt online

Deepfakes & AI-desinformatie

Een video die nooit is opgenomen, een citaat dat niet bestaat, een Reddit-gebruiker die een bot blijkt: AI maakt nepcontent goedkoop en overtuigend. En de detectie die het moet tegenhouden, werkt maar half. Dit dossier volgt AI-desinformatie vanuit één vraag: kun je nog vertrouwen wat je online ziet — en wat helpt er wél tegen?

Wat er speelt — stap voor stap

  1. 21 apr 2026

    Deepfakes zijn nagenoeg perfect — herken je ze nog?

    Een deepfake is door AI gemaakte of aangepaste video of audio waarin iemand iets zegt of doet wat nooit is gebeurd. In 2026 zijn ze bijna niet meer van echt te onderscheiden; op het beeld alleen afgaan lukt steeds minder.

  2. 3 jun 2026

    146.900 verzonnen AI-citaties in de wetenschap

    Een audit van 2,5 miljoen papers vond zo'n 146.900 door AI verzonnen citaties in 2025 alleen — een zesvoudige toename ten opzichte van twee jaar eerder. Zelfs peer-reviewed onderzoek is niet immuun.

  3. 6 jun 2026

    AI-bots manipuleerden Reddit met valse identiteiten

    Onderzoekers analyseerden het vrijgegeven archief van het stopgezette veldexperiment op r/ChangeMyView: twee derde van de AI-reacties speelde met een verzonnen identiteit om lezers te overtuigen.

  4. 19 jun 2026

    Wikipedia verbiedt AI-geschreven artikelen

    Met een stemming van 44 tegen 2 (gesloten 20 maart 2026) verbood de Engelstalige Wikipedia het door AI laten genereren of herschrijven van artikeltekst. Geen detectieknop, wél een bewuste keuze over vertrouwen.

  5. 22 jun 2026

    AI-detectie werkt maar half

    Detectoren zoals Turnitin geven zowel valse positieven als gemiste gevallen, en flaggen niet-moedertaalsprekers vaker. Onafhankelijke tests vinden veel hogere foutmarges dan leveranciers claimen: een uitslag is een signaal, nooit bewijs.

  6. 23 jun 2026

    "Welk dier zie jij?" meet niets over je karakter

    De virale test meet niet je persoonlijkheid maar het Barnum-effect: vage uitspraken die op bijna iedereen passen. AI die belooft je karakter te lezen, is sinds 2025 in de EU deels verboden.

  7. 3 jul 2026

    Toen onze eigen AI feiten verzon

    Een hallucinatie zette onjuiste feiten in profielen op ons eigen platform. Geen zeldzaam randgeval, maar een logisch gevolg van hoe modellen tekst voorspellen in plaats van feiten controleren — en precies waarom we het rechtzetten en openlijk uitlegden.

  8. 7 jul 2026

    Machine verslaat mens bij nep-foto's

    In Adobe-onderzoek haalde een neuraal netwerk 99% bij het herkennen van gemanipuleerde foto's; mensen bleven op 53% steken. Redacties en het NFI bouwen detectie op, maar de bron blijft doorslaggevend — techniek alleen is niet genoeg.

Laatst bijgewerkt: 8 juli 2026. De tijdlijn volgt onze berichtgeving en groeit mee; bronnen staan bij de gekoppelde artikelen hieronder.

Al ons nieuws en duiding (10)

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een deepfake?

Op het beeld alleen lukt het steeds minder: deepfakes zijn in 2026 nagenoeg perfect. Let daarom op de context en de bron in plaats van enkel de video, en gebruik detectietools — al verslaat AI mensen daarin ruim (99% tegen 53% bij gemanipuleerde foto's in Adobe-onderzoek). Twijfel je? Zoek de originele bron.

Kun je AI-detectie vertrouwen om nepcontent te vinden?

Als signaal, niet als bewijs. Tekstdetectoren zoals Turnitin geven valse positieven én missen gevallen, en flaggen niet-moedertaalsprekers vaker. Bij beeld presteert AI beter dan mensen, maar ook daar is techniek alleen niet genoeg — de bron blijft doorslaggevend.

Hoeveel AI-nepinformatie staat er online?

Meer dan je zou denken: een audit van 2,5 miljoen wetenschappelijke papers vond in één jaar zo'n 146.900 door AI verzonnen citaties, zes keer meer dan twee jaar eerder. Wikipedia verbood AI-geschreven artikelen, en op Reddit bleek twee derde van de AI-reacties in één experiment met een valse identiteit te spelen.