Nieuw op hetlaatsteainieuws.nl: de hype-curve van de maand. Onze trendengine telt dagelijks hoe vaak vijftig AI-termen opduiken in ruim achtduizend artikelen, papers en posts — en zet ze op de klassieke hype-cyclus: aanloop, piek, dal, herstel, plateau. Eén keer per maand lees je hier wat er beweegt en wat dat betekent. Dit is editie één.
Op de piek: vibe coding (en het is niet eens close)
Dé term van juli is vibe coding: 93 procent groei in vermeldingen, en de piek is nog vers. Programmeren door tegen een AI te práten en de code op vertrouwen te accepteren — het onderwerp raakt precies de zenuw van dit moment, waarin agentic tools complete websites in één sessie bouwen. De piek-fase betekent overigens niet dat het onzin is; het betekent dat de verwachtingen nu harder groeien dan de bewijzen. Hoe die spagaat van binnenuit voelt — de kritiek delen én het toch dagelijks gebruiken — lees je in AI-critici hebben gelijk, en toch gebruikt iedereen AI. Dat programmeurs hun vragen inmiddels aan AI stellen in plaats van aan elkaar, is intussen keihard meetbaar: Stack Overflow zakte van 200.000 vragen per maand naar bijna nul. Dat de verwachtingen harder groeien dan de bewijzen, zie je niet alleen in de cijfers maar ook in de bestuurskamer: hoe AI-mania de besluitvorming in grote bedrijven aanvreet, lees je in onze duiding bij een viraal essay.
In hetzelfde piek-gebied: Claude (op z’n hoogste punt in onze meting, in de nasleep van de Fable 5-lancering), GPT-5 (+21 procent, vooral speculatie — ons levende GPT-5-dossier houdt de feiten en geruchten uit elkaar) en Copilot (+28 procent).
Beginner-tipLees de piek als “hier praat iedereen over”, niet als “dit moet jij nu gebruiken”. De nuttigste vraag bij een piek-term is: wat blijft hiervan over als de aandacht wegzakt? Bij vibe coding is dat antwoord waarschijnlijk: een blijvend lagere drempel om software te maken, plus een nieuwe categorie fouten.
In het dal: de problemen waar we op uitgekeken zijn
Hier wordt de curve ongemakkelijk. In het dal van juli liggen hallucinaties (aandacht gezakt naar 21 procent van de piek) en copyright (−23 procent). Geen van beide problemen is opgelost — AI-modellen verzinnen nog steeds feiten, en de rechtszaken over trainingsdata lopen gewoon door, zoals we deze zomer nog beschreven rond de afspraken met de Nederlandse boekenwereld. De nieuwswaarde is eraf; het probleem niet. Dat patroon kennen we van onszelf: onze eigen hallucinatie-in-de-profielen-les kwam óók nadat de wereld erover uitgepraat leek.
De hardste daler is xAI: −73 procent, naar 2 procent van de piek. Elon Musks AI-bedrijf domineerde in juni de headlines; in juli is het stil.
In het herstel: de stille kopers-fase
De interessantste hoek van de curve is zelden de piek. Fine-tuning (+14 procent) en Llama (+16 procent) klimmen gestaag uit het dal — termen die hun hype in 2024-2025 hadden, door de teleurstelling heen gingen, en nu terugkomen op praktische waarde: eigen modellen bijtrainen op eigen data wordt goedkoper en volwassener. Historisch is dit de fase waarin de verstandige investeringen gebeuren.
Bijzondere vermelding voor datacenters, dat met +37 procent nog vóór de piek zit en klimt. Logisch: de infrastructuurkant van AI is deze zomer hét strategische verhaal, van de botsing met het stroomnet tot het mogelijke uitstel van Nvidia’s volgende rack-generatie.
GevorderdenDe fase-indeling is een heuristiek op drie signalen per term: groeipercentage over het meetvenster, het percentage van de eigen piek en het aantal dagen sinds die piek. Een term op 95 procent van z’n piek met positieve groei = piek; onder de ~30 procent met krimp = dal; onder de piek maar weer groeiend = herstel. Simpel, transparant, en bewust zonder LLM-oordeel — dezelfde meetlat elke maand.
Op het plateau: RAG is gewoon gereedschap geworden
RAG — antwoorden laten onderbouwen met eigen documenten — staat stabiel op het plateau: 38 procent van de piek-aandacht, nauwelijks beweging. Dat is geen degradatie maar een diploma. De techniek is zo normaal geworden dat er niets meer aan te hypen valt; hij zit inmiddels ingebouwd in elke zakelijke AI-dienst. Elke term op deze curve wil uiteindelijk hier eindigen: van gespreksonderwerp naar gereedschap.
Ook op het plateau: ChatGPT, AI-agents en AGI — de dagelijkse woordenschat van het vakgebied, die meebeweegt met het nieuws maar geen eigen hype-dynamiek meer heeft. Wat agents praktisch kunnen, los van de curve, lees je in AI-agents in 2026.
Volgende maand
Dan zien we of vibe coding de klassieke route neemt (richting dal), of datacenters de piek haalt, en of de hallucinatie-discussie in het dal blijft liggen. De meetlat blijft dezelfde; de peildatum schuift een maand op. Suggesties voor termen die we zouden moeten volgen? De vijftig van nu zijn geen gesloten lijst.